Senette Çift Vade Geçerli mi? Yargıtay Kararları Işığında İnceleme (2026)

Ticari hayatta veya borç alışverişlerinde sıklıkla kullanılan senetler (bonolar), hukuken çok sıkı şekil şartlarına tabidir. Bu belgelerin geçerli sayılabilmesi için kanunun belirlediği kurallara eksiksiz uyması gerekir (1). Uygulamada vatandaşların en çok yaptığı hatalardan biri, senedin üzerine birden fazla ödeme tarihi yazmaktır (1). Hukuk dilinde bonoda çift vade olarak adlandırılan bu durum, senedin tüm geçerliliğini tehlikeye atabilir (1).

Türk Ticaret Kanunu’na Göre Senette Çift Vade Yasağı

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, bir bononun üzerine sadece tek bir vade (ödeme günü) yazılmasına izin verir (1). Kanun maddesi bu konuda oldukça nettir: Senet üzerinde birbirini takip eden veya farklı zamanları gösteren birden fazla vade bulunması, senedi “batıl” yani geçersiz kılar (1). Bunun temel sebebi, borcun ne zaman ödeneceği konusundaki belirsizliği ortadan kaldırmaktır (1). Senet üzerine yazılabilecek vade türleri kanunda sınırlı sayıda sayılmıştır (1). Bunlar; belirli bir gün, düzenlenme tarihinden belli bir süre sonra, görüldüğünde veya görüldükten belli bir süre sonradır (1). Bu seçeneklerin dışına çıkılması veya bonoda çift vade kararlaştırılması, senedin icra takibine konu edilmesini engelleyebilir (1).

Yargıtay’ın “Aşırı Şekilcilik” Yaklaşımı ve İstisnalar

Yargıtay, normal şartlarda çift vadeyi geçersizlik sebebi saysa da, bazı özel durumlarda senedi ayakta tutmak için “aşırı şekilcilik” kavramına başvurur (2). Yüksek Mahkeme’nin yerleşik görüşüne göre, eğer senet üzerinde iki tarih varsa ancak bu tarihlerden biri senedin “düzenlenme tarihi” ile aynıysa, bu durum gerçek bir “çift vade” sayılmaz (2). Mahkeme, bu durumu sadece düzenlenme tarihinin bir tekrarı olarak kabul eder ve senedin geçerli olduğuna hükmeder (2).

Yargıtay’ın senedi iptal etmek yerine geçerli saydığı diğer durumlar şunlardır:

• İmkansız Günler: Vade tarihine “30 Şubat” yazılması gibi beşeri hatalarda, senet geçersiz sayılmaz; o ayın son günü vade kabul edilir (5).

• Para Birimi Belirsizliği: Senette sadece “Dolar” yazıyorsa, bunun hayatın olağan akışı gereği “Amerikan Doları” olduğu varsayılır (3).

• Adres Kısaltmaları: “İst.”, “Ank.” gibi herkesçe anlaşılan şehir kısaltmaları senedin geçerliliğini bozmaz (4).

[Diğer hukuk rehberlerimiz ve Yargıtay kararı incelemelerimiz için tıklayınız.]

[6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu tam metnine Mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.]

Sıkça Sorulan Sorular (S.S.S.)

1. Senet üzerinde hem rakamla hem yazıyla farklı vade varsa ne olur? Bu durum doğrudan “çift vade” kapsamına girer (6). Rakam ve yazıdaki tarihlerin farklı olması senedi geçersiz kılar (6).

2. Vade tarihi düzenlenme tarihinden önce olabilir mi? Hayır (7). Yargıtay uygulamasına göre vade tarihi, mutlaka düzenlenme tarihi ile aynı gün veya sonraki bir gün olmalıdır (7).

3. Vadesi hiç yazılmamış bir senet geçerli midir? Evet (1). Vadesi boş bırakılan senetler, kanun gereği “görüldüğünde ödenecek” senet sayılırlar (1).

4. Yanlışlıkla atılan bir imza veya tarih karalaması senedi yakar mı? Karalamalar veya sonradan yapılan değişikliklerin yanında mutlaka düzenleyenin imzası (parafı) bulunmalıdır (2). Aksi halde bu kısımlar geçersiz sayılabilir (2).

---

Kaynakça

(1) Mersin, B. U. (2016). Birden Fazla Vadeyi İçeren Bononun Geçerliliği -Yargıtay Karar İncelemesi-. Cevdet Yavuz’a Armağan, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku ABD, 1945-1961..

(2) Yargıtay 12. Hukuk Dairesi. E. 2014/25102, K. 2014/31037, T. 22.12.2014..

(3) Yargıtay 12. Hukuk Dairesi. E. 2002/5551, K. 2002/6983, T. 4.4.2002..

(4) Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu. E. 1992/1, K. 1992/5, T. 14.12.1992..

(5) Yargıtay 12. Hukuk Dairesi. E. 2004/22727, K. 2005/207, T. 10.1.2005..

(6) Yargıtay 12. Hukuk Dairesi. E. 2013/16429, K. 2013/25385, T. 4.7.2013..

(7) Yargıtay 15. Hukuk Dairesi. E. 2003/587, K. 2003/3094, T. 10.6.2003..