Evlilik birliğini sonlandırma kararı, hayatın en zorlu dönemeçlerinden biridir. Ancak eşler, boşanma ve boşanmanın getireceği sonuçlar üzerinde tam bir mutabakata varmışlarsa, süreci “anlaşmalı boşanma” yoluyla çok daha hızlı, daha az maliyetli ve daha az yıpratıcı bir şekilde tamamlayabilirler. Bu rehber, 2025 yılı itibarıyla İstanbul’da avukat yardımı olmadan anlaşmalı boşanma davası açmak isteyen çiftler için yol haritası sunmak amacıyla hazırlanmıştır.

Anlaşmalı Boşanma Nedir ve Kimler Başvurabilir?

Anlaşmalı boşanma, evlilikleri en az bir yıl sürmüş olan eşlerin, boşanmanın tüm sonuçları (nafaka, velayet, mal paylaşımı ve tazminat gibi) üzerinde uzlaşarak mahkemeye birlikte başvurmaları veya bir eşin açtığı davayı diğerinin kabul etmesi esasına dayanır. Bu yöntemin temel amacı, çekişmeli ve uzun süren dava süreçlerinden kaçınmaktır.

Adım Adım Anlaşmalı Boşanma Süreci

İstanbul’da bu süreci kendiniz yürütmek istiyorsanız, aşağıdaki adımları dikkatle izlemeniz gerekmektedir.

1. Adım: Ön Koşulların Sağlanması ve Gerekli Belgelerin Toplanması

Süreci başlatmadan önce her şeyin eksiksiz olduğundan emin olmalısınız.

• En Az 1 Yıllık Evlilik Şartı: Anlaşmalı boşanma için en temel koşul, evliliğinizin resmi olarak en az bir yıl sürmüş olmasıdır. Bu şart sağlanmıyorsa, anlaşmalı boşanma davası açılamaz.
• Gerekli Belgeler:
  • Boşanma Dilekçesi: Davayı başlatan resmi belgedir.
  • Anlaşmalı Boşanma Protokolü: Boşanmanın tüm mali ve hukuki sonuçlarına dair anlaştığınız maddeleri içeren, her iki eş tarafından da ıslak imzalı olması gereken en kritik belgedir.
  • Kimlik Fotokopileri: Eşlerin her ikisine ait kimlik belgelerinin fotokopileri.
  • Yardımcı Belgeler: Dava dilekçenize delil olarak nüfus kayıt örneği veya evlenme cüzdanı fotokopisi gibi belgeleri de ekleyebilirsiniz.

2. Adım: Dava Dilekçesi ve Protokolün Hazırlanması

Bu iki belge, davanızın temelini oluşturur ve özenle hazırlanmalıdır.

• Dava Dilekçesi: Dilekçenizde bulunması gereken temel bilgiler şunlardır:
  • Mahkemenin Adı: Örneğin, “İstanbul Nöbetçi Aile Mahkemesi Hâkimliği’ne” gibi bir başlık kullanılmalıdır.
  • Tarafların Bilgileri: Davacı ve davalı olarak her iki eşin adı, soyadı, T.C. kimlik numarası ve güncel adresleri belirtilmelidir.
  • Dava Konusu: Talebinizin ne olduğu, yani “Türk Medeni Kanunu madde 166/3 uyarınca anlaşmalı boşanma” talebi olduğu açıkça yazılmalıdır.
  • Açıklamalar: Bu bölümde evlilik tarihi, varsa ortak çocukların bilgileri ve evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı ifade edilir. Ayrıca, boşanmanın sonuçları üzerinde anlaştığınızı ve bu anlaşmayı içeren protokolü dilekçe ekinde sunduğunuzu belirtmelisiniz.
  • Talep: Sonuç bölümünde, “tarafların anlaşmalı olarak boşanmalarına ve ekteki protokolün mahkeme kararına eklenmesine karar verilmesi” gibi net bir talepte bulunulur.
• Anlaşmalı Boşanma Protokolü: Bu belge, boşanma sonrası için sizin ve eski eşinizin “yol haritası” olacaktır. Protokolde hiçbir konunun eksik bırakılmaması, gelecekte yeni davalarla karşılaşmanızı önler. Protokolde mutlaka yer alması gereken konular şunlardır:
  • Çocukların Velayeti: Ortak çocuğun velayetinin kime verileceği.
  • Nafaka: Bir eşin diğerine ödeyeceği yoksulluk nafakası ve/veya çocuk için ödenecek iştirak nafakası miktarları.
  • Mal Paylaşımı: Evlilik sürecinde edinilen malların (ev, araba, banka hesapları vb.) nasıl paylaşılacağı.
  • Tazminat: Tarafların birbirinden maddi veya manevi tazminat talep edip etmediği.

Her iki tarafın da bu protokolü okuyup anladıktan sonra imzalaması zorunludur.

3. Adım: Yetkili Mahkemeye Başvuru

Dilekçe ve protokolünüz hazır olduğunda, davayı açmak için adliyeye gitmeniz gerekir.

• Nereye Başvurulur? İstanbul’da anlaşmalı boşanma davaları Aile Mahkemelerinde görülür. Genellikle eşlerin son altı aydır birlikte oturdukları yerdeki adliyeye başvurmak en pratik yoldur. Avrupa Yakası için Çağlayan’daki İstanbul Adalet Sarayı, Anadolu Yakası için ise Kartal’daki Anadolu Adalet Sarayı’na başvurabilirsiniz.
• Başvuru İşlemi: Hazırladığınız belgelerle adliyedeki “Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu”na (ön büro olarak da bilinir) gidersiniz. Buradaki görevli, belgelerinizi alıp dava harçlarını hesaplayacaktır.

4. Adım: Mahkeme Masraflarının Ödenmesi

Davanızın resmi olarak açılması için mahkeme tarafından belirlenen harç ve avansların ödenmesi gerekir.

• Harçlar: 2025 yılı için yaklaşık tutarlar şu şekildedir:
  • Başvuru Harcı: 615,40 TL’dir.
  • Peşin Karar Harcı: Yine başvuru harcına yakın, yaklaşık 615 TL’lik bir tutardır.
• Gider Avansı: Mahkeme, dava sürecindeki posta, tebligat gibi masraflar için bir avans talep eder. 2025 yılı için İstanbul’daki davalarda bu tutar yaklaşık 2.000 TL’dir. Bu avansın kullanılmayan kısmı, dava bittiğinde size iade edilir.

Bu ödemeler yapıldıktan sonra davanız açılmış olur ve bir esas numarası alır.

5. Adım: Duruşma Günü ve Sürecin İşleyişi

Harçlar ödendikten sonra mahkeme bir duruşma günü belirler. Anlaşmalı boşanma davaları, diğer davalara göre öncelikli sayıldığı için genellikle kısa sürede sonuçlanır. İstanbul’daki mahkemelerde duruşma günü genellikle 4 ila 6 hafta sonrasına verilir. 2025 yılı uygulamalarında bu sürenin 40 güne kadar düştüğü görülmektedir.

6. Adım: Duruşmaya Katılım ve Tek Celsede Boşanma

Bu adım, sürecin en önemli aşamasıdır.

• Bizzat Katılım Zorunluluğu: Belirlenen duruşma gün ve saatinde her iki eş de mahkeme salonunda bizzat hazır bulunmalıdır. Hâkimin sizi şahsen görmesi ve boşanma iradenizi duyması kanuni bir zorunluluktur. Aksi takdirde anlaşmalı boşanma gerçekleşmez.
• Duruşmada Neler Olur? Duruşma genellikle çok kısa sürer ve tek celsede tamamlanır. Hâkim, taraflara hazırladıkları protokolü kabul edip etmediklerini ve boşanma kararını özgür iradeleriyle mi verdiklerini sorar. Özellikle çocuk varsa, hâkim protokoldeki velayet ve nafaka düzenlemesinin çocuğun yararına olup olmadığını dikkatle inceler. Her şeyin hukuka uygun olduğuna kanaat getirirse, aynı duruşmada boşanmanıza karar verir.

7. Adım: Kararın Kesinleşmesi ve Resmiyet Kazanması

Duruşmada “boşandınız” denilmesiyle süreç hukuken henüz bitmez. Kararın “kesinleşmesi” gerekir.

• Gerekçeli Karar: Hâkim, duruşmadan sonraki birkaç hafta içinde kararın gerekçelerini yazdığı “gerekçeli karar” metnini hazırlar.
• Temyiz Süresi ve Feragat: Bu karar taraflara tebliğ edildikten sonra normalde 2 haftalık bir itiraz (istinaf) süresi başlar. Ancak anlaşmalı boşanmalarda taraflar bu haktan feragat ettiklerini belirten bir dilekçe vererek süreci hızlandırabilirler.
• Nüfus Kayıtlarına İşlenme: Karar kesinleştikten sonra mahkeme, bu durumu ilgili nüfus müdürlüğüne bildirir ve kimlik kayıtlarınızdaki medeni hal durumu “boşanmış” olarak güncellenir.

Tüm bu adımlar sorunsuz ilerlediğinde, anlaşmalı boşanma davası İstanbul’da yaklaşık 1 ila 3 ay gibi kısa bir sürede tamamen sonuçlanmış olur.

2025 Yılı İçin Anlaşmalı Boşanma Masrafları Özeti

Avukat tutulmadığı bir senaryoda, 2025 yılı için İstanbul’da karşılaşacağınız yaklaşık toplam maliyet şu şekildedir:

• Dava Harçları (Başvuru + Peşin): Yaklaşık 1.230 TL.
• Gider Avansı: Yaklaşık 2.000 TL (Kullanılmayan kısmı iade edilir).
• Toplam Yaklaşık Maliyet: 3.000 – 3.200 TL civarında bir bütçe ayırmanız yeterli olacaktır.

Bu maliyetlere, avukata ödenecek vekalet ücreti dahil değildir, çünkü bu rehber avukatsız süreci ele almaktadır.

Sonuç ve Önemli Notlar

Anlaşmalı boşanma, evliliğini sonlandırmak isteyen çiftler için en medeni ve pratik yoldur. Süreci avukatsız yürütmek mümkün olsa da, özellikle protokol hazırlama aşamasında yapılacak bir hata veya eksiklik, ileride daha büyük hukuki sorunlara ve yeni davalara yol açabilir.

Bu rehber, genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve her boşanma davasının kendine özgü koşulları olabileceği unutulmamalıdır. Sürecin herhangi bir aşamasında tereddüt yaşarsanız veya durumunuz karmaşıksa, bir hukuk uzmanından danışmanlık almak en doğru yaklaşım olacaktır.